Ο Υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο το πρωί της Δευτέρας ένα ολοκληρωμένο νομοσχέδιο που στοχεύει στην ενίσχυση της εκλογικής συμμετοχής των Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό.
Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού και διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός Επικράτειας», εισάγει δύο βασικές μεταρρυθμίσεις που επιδιώκουν να εκσυγχρονίσουν και να ενισχύσουν την εκπροσώπηση των αποδήμων στην Ελληνική Βουλή.
Η πρώτη μεταρρύθμιση προτείνει την εισαγωγή επιστολικής ψήφου αποκλειστικά για τους Έλληνες πολίτες που ζουν εκτός της χώρας. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η πρωτοβουλία αυτή αξιοποιεί την επιτυχημένη εφαρμογή της επιστολικής ψήφου κατά τις ευρωεκλογές του 2024, η οποία απέδειξε ότι οι Έλληνες του εξωτερικού μπορούν να συμμετάσχουν αποτελεσματικά στη δημοκρατική διαδικασία από τον τόπο κατοικίας τους. Η εφαρμογή της επιστολικής ψήφου θα εξαρτηθεί από την εξασφάλιση πλειοψηφίας δύο τρίτων στη Βουλή και μπορεί να τεθεί σε ισχύ ήδη από τις εκλογές του 2027. Αν η απαιτούμενη πλειοψηφία δεν επιτευχθεί, θα παραμείνει το ισχύον σύστημα που απαιτεί φυσική παρουσία σε ορισμένα εκλογικά τμήματα του εξωτερικού.
Η δεύτερη μεταρρύθμιση καθιερώνει εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού με τρεις έδρες στη Βουλή. Αυτό θα επιτρέψει στους πολίτες που ζουν εκτός Ελλάδας να εκλέγουν άμεσα τους εκπροσώπους τους, διασφαλίζοντας ότι οι φωνές τους ακούγονται στις νομοθετικές αποφάσεις που επηρεάζουν τη χώρα. Όπως και στην περίπτωση της επιστολικής ψήφου, η ενεργοποίηση αυτής της εκλογικής περιφέρειας εξαρτάται επίσης από την πλειοψηφία δύο τρίτων, διαφορετικά θα εφαρμοστεί σε μεθεπόμενες εκλογές. Η κατανομή των εδρών στην περιφέρεια των αποδήμων θα ακολουθεί τους ίδιους κανόνες αναλογικής εκπροσώπησης που ισχύουν για άλλες τριεδρικές περιφέρειες, όπως η Αργολίδα, η Λακωνία, η Αρκαδία και η Βοιωτία, διασφαλίζοντας συνέπεια στην εκπροσώπηση σε όλη τη χώρα.
Οι κυβερνητικοί εκπρόσωποι τόνισαν ότι το νομοσχέδιο στοχεύει στην ενίσχυση των δεσμών των Ελλήνων του εξωτερικού με την πατρίδα, επιτρέποντάς τους να ασκούν τα δημοκρατικά τους δικαιώματα με μεγαλύτερη ευκολία. Αν τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναγνωρίσουν την ανάγκη να ενισχυθεί η φωνή των αποδήμων, η εξασφάλιση της απαιτούμενης πλειοψηφίας δύο τρίτων θα επιτρέψει την εφαρμογή αυτών των μεταρρυθμίσεων στις επόμενες βουλευτικές εκλογές.
Οι πολιτικές αντιδράσεις ήταν ανάμεικτες. Το ΠΑΣΟΚ εξέφρασε υποστήριξη για μεγαλύτερη εκπροσώπηση των αποδήμων, επισημαίνοντας τη σημασία αύξησης της συμμετοχής χωρίς να υπονομεύεται η αναλογικότητα και η νομιμότητα του εκλογικού αποτελέσματος. Ο Κώστας Τσουκαλάς σημείωσε ότι το σύστημα των τριών εδρών περιλαμβάνει ενιαίο ψηφοδέλτιο χωρίς κομματικές ετικέτες, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στην εκλογή προσώπων των οποίων η κομματική ταυτότητα θα γίνει γνωστή μετά την καταμέτρηση των ψήφων. Τόνισε ότι αυτό το σύστημα μπορεί να αλλοιώσει τον κοινοβουλευτικό συσχετισμό και να δημιουργήσει αβεβαιότητα σχετικά με τις μελλοντικές πολιτικές συμμαχίες.
Ο Τσουκαλάς υπογράμμισε ότι η διαφάνεια και η σαφήνεια στην παρουσίαση αυτών των ζητημάτων στη Βουλή είναι κρίσιμη. Το πολιτικό σύστημα μπορεί να βρει συναίνεση αν όλοι παίζουν με ανοιχτά χαρτιά, πρόσθεσε. Το νομοσχέδιο αποτελεί σημαντικό βήμα για μεγαλύτερη συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού, ισορροπώντας την ανάγκη δημοκρατικής εκπροσώπησης με τις συνταγματικές εγγυήσεις και την εκλογική δικαιοσύνη.
Αν εγκριθεί, αυτές οι μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να επαναπροσδιορίσουν τη συμμετοχή εκατομμυρίων Ελλήνων του εξωτερικού στη διαμόρφωση του μέλλοντος της πατρίδας τους, φέρνοντας τις φωνές τους άμεσα στη νομοθετική διαδικασία και ενισχύοντας την εθνική ενότητα και τη δημοκρατική συμμετοχή.
