Aπαιτούν Κοινοπολιτειακή Βασιλική Επιτροπή
Οι οικογένειες των θυμάτων της τρομοκρατικής επίθεσης στο Bondi Beach κλιμακώνουν τη δημόσια και πολιτική πίεση προς τον Πρωθυπουργό Anthony Albanese, ζητώντας τη σύσταση Κοινοπολιτειακής Βασιλικής Επιτροπής, την ώρα που η κυβέρνηση επιμένει στην απόρριψη του αιτήματος. Οι συγγενείς των θυμάτων υποστηρίζουν ότι μόνο μια ομοσπονδιακή έρευνα με πλήρεις εξουσίες μπορεί να αποκαλύψει σε βάθος τις αποτυχίες που οδήγησαν στη φονικότερη τρομοκρατική επίθεση στην Αυστραλία εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες.
Σε ανοικτή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό, την οποία υπογράφουν οι οικογένειες 11 από τα 15 θύματα, γίνεται λόγος για σοβαρές και συστημικές αποτυχίες στην αστυνόμευση, στη συλλογή και ανταλλαγή πληροφοριών, αλλά και στη χάραξη δημόσιας πολιτικής πριν από το μακελειό της 14ης Δεκεμβρίου. Δεκαπέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν όταν δύο ένοπλοι άνοιξαν πυρ κατά τη διάρκεια εκδήλωσης για τη γιορτή του Χανουκά στο Bondi Beach, σε μια επίθεση που συγκλόνισε ολόκληρη τη χώρα και βύθισε στο πένθος την εβραϊκή κοινότητα της Αυστραλίας.
Οι οικογένειες περιγράφουν τις εβδομάδες που ακολούθησαν την επίθεση ως μια αδιάκοπη περίοδο πένθους και ψυχικού τραύματος, με αλλεπάλληλες κηδείες και βαθιά ανασφάλεια για το μέλλον.
Αγνοημένες προειδοποιήσεις και κρίσιμα κενά ασφάλειας
Κεντρικό επιχείρημα των οικογενειών είναι ότι η επίθεση δεν ήταν αναπόφευκτη. Στην επιστολή τους υποστηρίζουν ότι υπήρχαν επανειλημμένες προειδοποιήσεις από ηγέτες της εβραϊκής κοινότητας για την αύξηση του αντισημιτισμού, τη ριζοσπαστικοποίηση και τον κίνδυνο στοχοποίησης θρησκευτικών εκδηλώσεων. Παρ’ όλα αυτά, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης στο Bondi Beach βρίσκονταν μόλις δύο αστυνομικοί – μια παρουσία που οι οικογένειες χαρακτηρίζουν «επικίνδυνα ανεπαρκή και θεσμικά απαράδεκτη».
Οι οικογένειες τονίζουν ότι μια έρευνα σε επίπεδο πολιτείας δεν διαθέτει την εξουσία να υποχρεώσει τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να καταθέσουν πλήρως στοιχεία και να αποκαλύψουν τον ρόλο τους.
Η άρνηση της κυβέρνησης και η ανασκόπηση Richardson
Ο Anthony Albanese έχει μέχρι στιγμής απορρίψει το αίτημα για Κοινοπολιτειακή βασιλική επιτροπή, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια διαδικασία θα διαρκούσε χρόνια και θα καθυστερούσε την εφαρμογή αναγκαίων μεταρρυθμίσεων. Αντ’ αυτού, η κυβέρνηση προχωρά σε έρευνα σε επίπεδο Νέας Νότιας Ουαλίας και στην ομοσπονδιακή ανασκόπηση Richardson, η οποία αφορά τη λειτουργία των μηχανισμών εθνικής ασφάλειας.
Ο Πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι «η καρδιά του ραγίζει για τις οικογένειες των θυμάτων», επιμένοντας όμως ότι ο ρόλος του είναι να ενεργεί «προς το εθνικό συμφέρον». Η ανασκόπηση Richardson θα εξετάσει τη δράση υπηρεσιών όπως η AFP, η ASIO και η ASIS, τις πληροφορίες που υπήρχαν πριν από την επίθεση, την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ ομοσπονδιακών και πολιτειακών αρχών, τις κρίσεις που έγιναν και τα νομικά ή επιχειρησιακά εμπόδια στην πρόληψη. Το τελικό πόρισμα αναμένεται έως τον Απρίλιο, με την κυβέρνηση να δεσμεύεται ότι θα υιοθετήσει τις συστάσεις.
Ο Υπουργός Εσωτερικών Tony Burke έχει επίσης ταχθεί κατά της σύστασης Βασιλικής Επιτροπής, υποστηρίζοντας ότι μια δημόσια διαδικασία αυτού του τύπου θα μπορούσε να βλάψει την εθνική ασφάλεια και την κοινωνική συνοχή, δίνοντας δημόσιο βήμα σε εξτρεμιστικές φωνές.
Πολιτική σύγκρουση και αυξανόμενη ανησυχία
Η στάση της κυβέρνησης έχει προκαλέσει έντονη αντίδραση από την αντιπολίτευση και ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας. Η αρχηγός της αντιπολίτευσης Sussan Ley κατηγόρησε τον Πρωθυπουργό ότι «μιλά πάνω από τα θύματα» και ότι «κρύβεται πίσω από διαδικασίες», υποστηρίζοντας ότι οι οικογένειες αισθάνονται αποκλεισμένες και προσβεβλημένες. Παρόμοιες δηλώσεις έχουν κάνει και άλλοι κορυφαίοι παράγοντες της αντιπολίτευσης, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι μόνο μια βασιλική επιτροπή μπορεί να εξασφαλίσει πλήρη διαφάνεια.
Η ανησυχία εντείνεται από νέα αντισημιτικά περιστατικά μετά την επίθεση, όπως ο εμπρησμός του αυτοκινήτου ραβίνου στη Μελβούρνη την ημέρα των Χριστουγέννων και συλλήψεις στη Δυτική Αυστραλία για δημόσια υποστήριξη των δραστών. Για τις οικογένειες των θυμάτων, τα γεγονότα αυτά αποτελούν απόδειξη ότι η απειλή δεν έχει εκλείψει.
Καθώς το κοινοβούλιο ετοιμάζεται να επανασυγκληθεί τον Ιανουάριο για την ψήφιση νέων μέτρων –μεταξύ των οποίων αυστηρότερη νομοθεσία για τη ρητορική μίσους, πρόγραμμα απόσυρσης όπλων και νέες εξουσίες για την αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης– οι οικογένειες επιμένουν ότι χωρίς Κοινοπολιτειακή Βασιλική Επιτροπή δεν θα υπάρξει πραγματική λογοδοσία, ούτε εγγύηση ότι μια τέτοια τραγωδία δεν θα επαναληφθεί.
