Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπήκαν επίσημα σε shutdown τα μεσάνυχτα της Τρίτης (2 μ.μ. ώρα Μελβούρνης την Τετάρτη), καθώς Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί δεν κατέληξαν σε συμφωνία για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό. Η αναστολή λειτουργίας αναμένεται να θέσει εκατοντάδες χιλιάδες υπαλλήλους σε άδεια άνευ αποδοχών και να διακόψει πληθώρα κυβερνητικών υπηρεσιών.
Η τρέχουσα αναστολή έρχεται μετά την αποτυχία της Γερουσίας, που ελέγχεται από τους Ρεπουμπλικάνους, να ψηφίσει το νομοσχέδιο δαπανών και είναι η πρώτη από το 2018. Το shutdown εκείνης της χρονιάς διήρκεσε 35 ημέρες, κόστισε περίπου 11 δισ. δολάρια και άφησε 800.000 υπαλλήλους χωρίς μισθό.
Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια του shutdown
Κάθε οικονομικό έτος, που ξεκινά την 1η Οκτωβρίου, το Κογκρέσο πρέπει να εγκρίνει χρηματοδότηση για τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες. Χωρίς πλήρες πακέτο ή προσωρινή παράταση (continuing resolution), πολλές υπηρεσίες αναστέλλουν τη λειτουργία τους. Δεν σταματά όλος ο κρατικός μηχανισμός: συνεχίζουν η φύλαξη συνόρων, οι υπηρεσίες νοσοκομείων, η αστυνόμευση και οι πτήσεις, αλλά χιλιάδες υπάλληλοι τίθενται σε υποχρεωτική άδεια άνευ αποδοχών. Αν και στο παρελθόν έλαβαν αναδρομικά την αποζημίωσή τους, η καθημερινότητα των πολιτών επηρεάζεται.
Υπηρεσίες που επηρεάζονται περιλαμβάνουν εθνικά πάρκα, επιθεωρήσεις τροφίμων, προγράμματα προσχολικής εκπαίδευσης, επεξεργασία φοιτητικών δανείων και κοινωνική πρόνοια. Οι συντάξεις και τα επιδόματα του Medicare συνεχίζουν να καταβάλλονται, αλλά η επεξεργασία νέων αιτήσεων μπορεί να σταματήσει. Παρατεταμένο shutdown ενδέχεται να προκαλέσει καθυστερήσεις στις μετακινήσεις και να πλήξει την οικονομία. Στο shutdown του 2019, φοιτητές αντιμετώπισαν προβλήματα με φορολογικά έγγραφα για υποτροφίες και τα κουπόνια τροφίμων κινδύνευσαν να εξαντληθούν σε λίγες εβδομάδες.
Ιστορικό και ιδιαιτερότητες
Από τη δεκαετία του 1980 έχουν καταγραφεί 15 shutdowns, πλήρη ή μερικά. Το επικείμενο θεωρείται πλήρες, καθώς καμία από τις 12 νομοθετικές πράξεις του προϋπολογισμού δεν έχει εγκριθεί. Το 2018, το shutdown προκλήθηκε από διαφωνίες για τη χρηματοδότηση του τείχους στα σύνορα με το Μεξικό και ήταν το μεγαλύτερο στην ιστορία.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η ιδιαιτερότητα του αμερικανικού συστήματος – όπου ο προϋπολογισμός δεν συνδέεται με ψήφο εμπιστοσύνης – καθιστά πιθανές επαναλαμβανόμενες κρίσεις. Σημαντικό είναι ότι η διοίκηση Τραμπ είχε δείξει διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει shutdowns για μόνιμη μείωση «μη απαραίτητων» θέσεων, ενδεχομένως αλλάζοντας τους κανόνες της διακυβέρνησης στις ΗΠΑ.
