Η αποκάλυψη ότι πάνω από 230 δυνητικοί τρομοκράτες ζουν σήμερα στην Αυστραλία και συμμετέχουν σε προγράμματα αποριζοσπαστικοποίησης θα έπρεπε να προκαλέσει σοβαρό εθνικό προβληματισμό.
Αντί γι’ αυτό, κυριάρχησαν καθησυχαστικές δηλώσεις και η σιωπηρή παραδοχή ότι «το σύστημα λειτουργεί».
Το ερώτημα είναι απλό: Είναι πράγματι αποτελεσματικό;
Οι 230 αυτοί άνθρωποι δεν είναι στατιστική. Είναι άτομα που έχουν ήδη κριθεί ως πιθανή απειλή για τη δημόσια ασφάλεια. Και ακόμη κι αυτός ο αριθμός δεν αποτυπώνει πλήρως το πρόβλημα, καθώς δεν περιλαμβάνει όσους αρνήθηκαν συμμετοχή, κρίθηκαν ακατάλληλοι ή δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί.
Στην κοινή γνώμη καλλιεργείται συχνά η εντύπωση ότι η ένταξη σε ένα πρόγραμμα αποριζοσπαστικοποίησης ισοδυναμεί με πλήρη έλεγχο. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ διαφορετική. Όπως επισημαίνουν ειδικοί στην αντιτρομοκρατία, η 24ωρη παρακολούθηση ενός μόνο ατόμου απαιτεί δεκάδες στελέχη ασφαλείας. Αν αυτό πολλαπλασιαστεί επί 230, γίνεται σαφές ότι τέτοιο επίπεδο επιτήρησης είναι πρακτικά αδύνατο.
Ο ίδιος ο επικεφαλής της ASIO, Mike Burgess, είχε προειδοποιήσει ήδη από το 2024 ότι η υπηρεσία του είναι «στα όρια», καθώς η ριζοσπαστικοποίηση επιταχύνεται. Η τρομοκρατική επίθεση στο Bondi, με 15 νεκρούς, απέδειξε ότι η απειλή δεν είναι θεωρητική ούτε μακρινή.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το δημογραφικό στοιχείο: ένας στους τρεις συμμετέχοντες στα προγράμματα είναι ανήλικος. Αυτό υποδηλώνει βαθύτερα κοινωνικά και ψηφιακά προβλήματα, καθώς νέοι άνθρωποι εκτίθενται σε εξτρεμιστικές ιδέες πριν ακόμη διαμορφώσουν σταθερή ταυτότητα.
Παράλληλα, η απειλή δεν περιορίζεται σε μία ιδεολογία. Εκτός από θρησκευτικά υποκινούμενη βία, καταγράφονται εθνικιστικές, ρατσιστικές, μισογυνικές και αντικρατικέςμορφές εξτρεμισμού. Πρόκειται για ένα κατακερματισμένο τοπίο απειλών, δυσκολότερο στον εντοπισμό και την πρόληψη.
Στο άμεσο μέλλον προστίθεται και ένας ακόμη κίνδυνος: η αποφυλάκιση καταδικασμένων τρομοκρατών. Αν και υπάρχουν μηχανισμοί συνεχιζόμενης κράτησης ή επιτήρησης, αυτοί εξαρτώνται από νομικές διαδικασίες και — ξανά — από διαθέσιμους πόρους.
Η αλήθεια είναι δυσάρεστη αλλά αναγκαία: η Αυστραλία διαχειρίζεται τον κίνδυνο, δεν τον εξαλείφει. Αυτό δεν αποτελεί αποτυχία από μόνο του. Αποτυχία είναι η πολιτική άρνηση να ειπωθεί καθαρά στον πολίτη ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας λειτουργούν στα όρια των δυνατοτήτων τους.
Η ασφάλεια δεν διασφαλίζεται με συνθήματα. Απαιτεί διαρκή επένδυση, θεσμική ειλικρίνεια και προσαρμογή σε μια πραγματικότητα όπου η ριζοσπαστικοποίηση προηγείται της πρόληψης.
Η εφησυχασμός δεν ενώνει την κοινωνία. Την αποδυναμώνει. Και σε ένα τόσο ρευστό περιβάλλον απειλών, αυτό είναι ένα ρίσκο που η χώρα δεν μπορεί να αγνοήσει.
