Με την πρώτη ματιά, η διαχείριση της ελληνικής κρίσης χρέους από τη ζώνη του ευρώ, οι αποκαλύψεις στα αρχεία του Jeffrey Epstein και οι τεράστιες χρηματοδοτήσεις που κατευθύνονται τώρα στην Ουκρανία φαίνονται να ανήκουν σε εντελώς διαφορετικούς τομείς. Η μία αφορά δημόσιο χρέος και μηχανισμούς διάσωσης, η άλλη ένα εγκληματικό δίκτυο σεξουαλικής εκμετάλλευσης και προστασίας ελίτ, και η τρίτη μια γεωπολιτική σύγκρουση που παρουσιάζεται ως ηθική και στρατηγική αναγκαιότητα.
Και όμως, κάτω από την επιφάνεια, και στις τρεις περιπτώσεις αποκαλύπτεται η ίδια βασική αλήθεια: ένα σύστημα σχεδιασμένο να προστατεύει την εξουσία, να περιορίζει τη ζημιά και να μεταθέτει τις συνέπειες προς τα κάτω.
Η ελληνική «διάσωση» που δεν ήταν διάσωση
Για χρόνια, η ηγεσία της Ευρώπης και μεγάλο μέρος των μέσων ενημέρωσης επαναλάμβανε μια απλή αφήγηση: η Ελλάδα σώθηκε από τους ευρωπαίους εταίρους της μετά από υπερβολική δαπάνη και κακή διαχείριση. Οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι, σύμφωνα με αυτήν την εκδοχή, επενέβησαν για να σώσουν ένα κράτος που βρισκόταν στα όρια.
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο άβολη.
Τα λεγόμενα προγράμματα διάσωσης — δομημένα μέσω μηχανισμών όπως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) — δεν σχεδιάστηκαν κυρίως για να σώσουν την Ελλάδα. Στόχος τους ήταν να σώσουν τις ευρωπαϊκές τράπεζες, ιδιαίτερα στη Γερμανία και τη Γαλλία, οι οποίες ήταν επικίνδυνα εκτεθειμένες σε ελληνικό χρέος μετά από χρόνια επιθετικής δανειοδότησης.
Από τα περίπου 230 δισ. ευρώ που διατέθηκαν στην Ελλάδα σε διάφορα προγράμματα, μόνο ένα μικρό μέρος διοχετεύτηκε σε δημόσιες υπηρεσίες ή για τη λειτουργία του κράτους. Το μεγαλύτερο μέρος επέστρεψε στους πιστωτές με τη μορφή αποπληρωμής χρεών, τόκων και κεφαλαιοποίησης τραπεζών.
Η Ελλάδα λειτούργησε όχι ως ο τελικός ωφελημένος, αλλά ως δίαυλος» χρηματοδότησης για την προστασία των τραπεζών.
Λογιστικά τεχνάσματα και ηθική μεταστροφή
Αυτό το αποτέλεσμα έγινε δυνατό χάρη στη λογική της σύγχρονης τραπεζικής, όπου τα δάνεια θεωρούνται «περιουσιακά στοιχεία». Η πρόωρη αναγνώριση ζημιών θα ανάγκαζε τις τράπεζες να αντιμετωπίσουν απώλειες, απειλώντας την κεφαλαιακή τους επάρκεια.
Αντ’ αυτού, εκδόθηκαν νέα δάνεια για να αποπληρωθούν τα παλιά, καταγράφηκαν τόκοι ως κέρδη και ο κίνδυνος μεταφέρθηκε από τα ιδιωτικά σε δημόσια ισοζύγια. Οι απώλειες κοινωνικοποιήθηκαν, ενώ η ευθύνη έγινε ηθικό ζήτημα.
Αναλυτές και πρώην αξιωματούχοι έχουν παραδεχτεί ότι στόχος ήταν η προστασία των τραπεζών της Γαλλίας και της Γερμανίας από ριψοκίνδυνες χρεώσεις.
Το παράδειγμα της Ουκρανίας και η ίδια λογική
Παρόμοια δυναμική φαίνεται και στη μαζική χρηματοδότηση της Ουκρανίας, όπου μεγάλα ποσά δεσμεύονται με περιορισμένη δημόσια διαφάνεια και ευνοούν ευρύτερα γεωπολιτικά και χρηματοπιστωτικά συμφέροντα, ενώ το βάρος μετατίθεται στους φορολογούμενους.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η ζημιά περιορίζεται, οι ελίτ προστατεύονται και το κόστος απορροφάται από το ευρύ κοινό — η ίδια βασική λογική που υπήρξε και πίσω από τα αρχεία Epstein.
