Σε φάση έντονης αναπροσαρμογής φαίνεται να εισέρχεται το πολιτικό σκηνικό της αντιπολίτευσης, καθώς η προοπτική δημιουργίας κόμματος υπό την ηγεσία της Μαρίας Καρυστιανού προκαλεί αναταράξεις πολύ πέραν του αναμενόμενου.
Πρόσωπα και σχηματισμοί που μέχρι πρότινος συντάσσονταν δημόσια με την τέως πρόεδρο του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων των Τεμπών, σήμερα αναζητούν τρόπους πολιτικής αποστασιοποίησης – ή και έμμεσης αποδόμησης – μπροστά στον κίνδυνο απώλειας κρίσιμων εκλογικών δεξαμενών.
Η δυναμική που αποτυπώνεται στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, με ένα σημαντικό ποσοστό ψηφοφόρων να δηλώνει θετικό ή ανοιχτό στο ενδεχόμενο στήριξης ενός νέου πολιτικού φορέα με επικεφαλής την Καρυστιανού, λειτουργεί ως καταλύτης. Ιδίως για μικρότερα κόμματα της Κεντροαριστεράς και της λεγόμενης προοδευτικής αντιπολίτευσης, η πιθανότητα κοινοβουλευτικής εισόδου του νέου σχήματος εγείρει υπαρξιακά ερωτήματα.
Από τη συμπόρευση στην ιδεολογική ρήξη
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που θυμίζουν ότι στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, της Νέας Αριστεράς και άλλων σχηματισμών είχαν δώσει στο παρελθόν πολιτικό χώρο και δημόσιο βήμα στη Μαρία Καρυστιανού, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας. Η παρουσία της σε εκδηλώσεις, κινητοποιήσεις και διεθνή φόρα είχε τύχει θερμής αποδοχής, ενώ η συμβολική της ταύτιση με το αίτημα δικαιοσύνης για την τραγωδία των Τεμπών προσέδιδε ιδιαίτερο ηθικό βάρος.
Ωστόσο, οι πρόσφατες τοποθετήσεις της σε ζητήματα αξιακής φύσεως – με αιχμή τη δημόσια συζήτηση για τις αμβλώσεις – έδωσαν αφορμή σε κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης να χαράξουν σαφείς διαχωριστικές γραμμές. Δηλώσεις περί «αντιδραστικών θέσεων» και «σκοταδιστικών αντιλήψεων» κυριάρχησαν στον δημόσιο λόγο, με κομματικούς αρχηγούς να επιχειρούν να ανακτήσουν ιδεολογική πρωτοβουλία.
Οι ισορροπίες στον χώρο της Κεντροαριστεράς
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, Σωκράτης Φάμελλος, επέλεξε ευθεία αντιπαράθεση, ενώ από τη Νέα Αριστερά ο Αλέξης Χαρίτσης μίλησε για πολιτικές που δεν συνάδουν με τα δικαιώματα και τις σύγχρονες κοινωνικές κατακτήσεις. Πιο προσεκτική ήταν η στάση του ΠΑΣΟΚ, με τον Νίκο Ανδρουλάκη να τονίζει την ανάγκη ύπαρξης κομμάτων με σαφές πρόγραμμα και κυβερνητική προοπτική, αφήνοντας ωστόσο σαφείς αιχμές για πρόχειρα πολιτικά εγχειρήματα.
Αντίθετα, η Ζωή Κωνσταντοπούλου φαίνεται να αποφεύγει τη μετωπική σύγκρουση, γνωρίζοντας ότι μεγάλο μέρος του ακροατηρίου της επικαλύπτεται με εκείνο στο οποίο απευθύνεται το εγχείρημα Καρυστιανού.
Δημοσκοπήσεις και πολιτικοί υπολογισμοί
Τα αριθμητικά δεδομένα εντείνουν την ανησυχία. Σύμφωνα με πρόσφατες μετρήσεις, κόμματα όπως η Νίκη, η Νέα Αριστερά, το ΜέΡΑ25 και το Κίνημα Δημοκρατίας εμφανίζονται εκτός κοινοβουλίου, την ώρα που ένα αξιοσημείωτο ποσοστό πολιτών δηλώνει «πολύ πιθανό» να στηρίξει ένα νέο κόμμα με επικεφαλής τη Μαρία Καρυστιανού. Το γεγονός αυτό επαναφέρει στο τραπέζι συζητήσεις περί συνεργασιών στον προοδευτικό χώρο, με την ίδια να αναδεικνύεται – έστω και άθελά της – σε παράγοντα επιτάχυνσης εξελίξεων.
Η έμμεση παρέμβαση Τσίπρα και οι παράλληλες διαδρομές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε και η πρόσφατη τοποθέτηση του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος, χωρίς να κατονομάσει την Καρυστιανού, προειδοποίησε για τον κίνδυνο η κοινωνική οργή να διολισθήσει στη δημαγωγία και την αντιπολιτική. Πολλοί αναλυτές συνδέουν την παρέμβαση αυτή με το γεγονός ότι τα υπό διαμόρφωση πολιτικά σχέδια των δύο πλευρών απευθύνονται σε εν μέρει κοινά ακροατήρια.
Ένα ρευστό τοπίο
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο. Η παρουσίαση του πολιτικού πλαισίου, των θέσεων και των προσώπων που θα πλαισιώσουν τη Μαρία Καρυστιανού θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το αν το εγχείρημα θα μετατραπεί σε σταθερό πολιτικό παίκτη ή θα λειτουργήσει κυρίως ως καταλύτης αναδιάταξης στον χώρο της αντιπολίτευσης. Σε κάθε περίπτωση, το πολιτικό σύστημα δείχνει να εισέρχεται σε μια φάση αυξημένης ρευστότητας, με τις ισορροπίες να παραμένουν εύθραυστες.
