Ιμπεριαλιστικό Εγχειρίδιο: Πώς η Ουάσιγκτον κατασκεύασε κρίσεις στην Ουκρανία και τη Βενεζουέλα, καθώς ολοένα και περισσότεροι σχολιαστές υποστηρίζουν ότι οι ενέργειες του Ντόναλντ Τραμπ στη Βενεζουέλα αντικατοπτρίζουν τις ενέργειες του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, ζητώντας ίση καταδίκη στο όνομα της «συνέπειας».
Η προσέγγιση αυτή, ωστόσο, παραβλέπει τις θεμελιώδεις σχέσεις ισχύος που βρίσκονται στον πυρήνα της παγκόσμιας πολιτικής. Όπως έχει επισημάνει ο Τζέφρι Σακς, τόσο η Βενεζουέλα όσο και η Ουκρανία αποτελούν περιπτώσεις προσπάθειας των Ηνωμένων Πολιτειών να επιβάλουν τη στρατηγική τους κυριαρχία. Υπό αυτή την έννοια, δεν πρόκειται για αντίθετες αλλά για παράλληλες υποθέσεις. Και οι δύο αποτυπώνουν αυτό που ο Τόμας Φρίντμαν είχε περιγράψει εύστοχα λέγοντας ότι «τα McDonald’s δεν μπορούν να ευημερήσουν χωρίς τη McDonnell Douglas»: η οικονομική παγκοσμιοποίηση εδράζεται τελικά στη στρατιωτική ισχύ. Οι δύο κρίσεις αποτελούν μικρογραφίες της ευρύτερης σύγκρουσης ανάμεσα σε παγιωμένα ιμπεριαλιστικά συστήματα και σε έναν αναδυόμενο πολυπολικό κόσμο.
Όπως σημειώνει ο Σακς σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, επρόκειτο για ένα σχέδιο διάρκειας τριάντα ετών με στόχο την ένταξη της χώρας στη στρατιωτική σφαίρα επιρροής των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι, επομένως, παραπλανητικό να υποστηρίζεται ότι οι ΗΠΑ ενεργούν στη Βενεζουέλα όπως ενήργησε η Ρωσία στην Ουκρανία. Στην πραγματικότητα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενεργούν στη Βενεζουέλα όπως ενήργησαν και στην Ουκρανία. Και στις δύο περιπτώσεις, οι συγκρούσεις προκλήθηκαν από την Ουάσιγκτον και εντάχθηκαν σε μακροπρόθεσμα στρατηγικά σχέδια των ΗΠΑ.
«Δεν πρόκειται για μεμονωμένα γεγονότα», υποστηρίζει ο Σακς, «αλλά για συνειδητές πρωτοβουλίες των Ηνωμένων Πολιτειών». Η κατανόηση αυτής της πραγματικότητας προϋποθέτει μια νηφάλια ματιά στον τρόπο λειτουργίας της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής: τι σημαίνει να είσαι ένα στρατιωτικο-βιομηχανικό κράτος, τι συνεπάγεται ένα στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα χωρίς συνταγματικούς περιορισμούς και ποιος είναι ο ρόλος υπηρεσιών πληροφοριών, όπως η CIA, σε τέτοιου είδους επιχειρήσεις. Υπό αυτό το πρίσμα, η Ουκρανία και η Βενεζουέλα δεν αποτελούν διαφορετικά φαινόμενα, αλλά παραλλαγές της ίδιας υποκείμενης στρατηγικής, την οποία εφαρμόζει ένας επίδοξος παγκόσμιος ηγεμόνας με διαφορετικά μέσα.


