Τη διαπίστωση ότι οι σχέσεις Ευρώπης–Ηνωμένων Πολιτειών πέρασαν μια περίοδο έντονων αναταράξεων, αλλά εμφανίζουν πλέον σημάδια συγκρατημένης βελτίωσης, εξέφρασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι «δεν είναι μυστικό» πως οι ευρωατλαντικές σχέσεις τον τελευταίο χρόνο δοκιμάστηκαν σοβαρά. Τόνισε, ωστόσο, ότι διαμορφώνεται πλέον κοινή αντίληψη πως οι σχέσεις αυτές πρέπει να διατηρηθούν σε λειτουργικό και συνεργατικό επίπεδο.
«Στόχος είναι η καλή πίστη και η συνεργασία, χωρίς συμπεριφορές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εξελίξεις μη αναστρέψιμες στο μέλλον», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Βελτιωμένο κλίμα μετά τις διευκρινίσεις Τραμπ
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι το κλίμα στη Σύνοδο Κορυφής ήταν σαφώς καλύτερο μετά τις πρόσφατες διευκρινίσεις του Αμερικανού προέδρου Donald Trump. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη δήλωση ότι οι ΗΠΑ δεν προτίθενται να επιβάλουν πρόσθετους δασμούς σε χώρες που στήριξαν ανοιχτά τη Γροιλανδία, ούτε να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική ισχύ για την κατάληψη εδαφών που ανήκουν στο Βασίλειο της Δανίας.
Όπως σημείωσε, οι τοποθετήσεις αυτές συνέβαλαν στην αποκλιμάκωση των εντάσεων και στη βελτίωση του συνολικού κλίματος στις ευρωατλαντικές σχέσεις.
Επιφυλάξεις για το Συμβούλιο Ειρήνης
Αναφερόμενος στο Συμβούλιο Ειρήνης, ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι, στη σημερινή του μορφή, η Ελλάδα — όπως και οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες — αντιμετωπίζει δυσκολίες συμμετοχής. Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι η χώρα μας διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη της απόφασης 2803, η οποία νομιμοποίησε το Συμβούλιο αποκλειστικά ως προσωρινό μηχανισμό διοίκησης της Γάζας.
Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, ο αρχικός σκοπός της πρωτοβουλίας ήταν η σταθεροποίηση της Γάζας, η μεταβατική διοίκηση και η έναρξη της ανοικοδόμησης, ως πρώτο ουσιαστικό βήμα για την επίλυση του Παλαιστινιακού.
Ευρωπαϊκή παρουσία στη Μέση Ανατολή
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα έχει άμεσο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στηρίζει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας στην περιοχή. Όπως ανέφερε, τόσο η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Kaja Kallas όσο και αρκετά κράτη-μέλη εξετάζουν την ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, ακόμη και αν η πλήρης συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης είναι νομικά σύνθετη.
«Θέλουμε η Ελλάδα να είναι παρούσα. Θέλουμε η Ευρώπη να είναι παρούσα», υπογράμμισε.
Η Αρκτική ως ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας
Παρότι γεωγραφικά απομακρυσμένη από την Ελλάδα, η Αρκτική χαρακτηρίστηκε από τον πρωθυπουργό ως κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ και την ασφάλεια της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Όπως είπε, απαιτείται στενή συνεργασία με την Ουάσιγκτον ώστε να αποτραπεί η ενίσχυση της επιρροής της Ρωσίας ή της Κίνας στην περιοχή.
Ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές για τη Γροιλανδία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης όσον αφορά τη Γροιλανδία, τονίζοντας ότι «οι κόκκινες γραμμές είναι απολύτως ξεκάθαρες». Υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να τεθεί ζήτημα αμφισβήτησης της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της.
Επεσήμανε ότι μόνο η ίδια η Γροιλανδία και το Βασίλειο της Δανίας μπορούν να αποφασίσουν για το μέλλον της περιοχής, προσθέτοντας ότι οι αμερικανικές ανησυχίες για την ασφάλεια μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω του ΝΑΤΟ και της διμερούς συμφωνίας ΗΠΑ–Δανίας του 1951.
Στρατηγική αυτονομία και ευρωπαϊκή ισχύς
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει αποφασιστικά στη στρατηγική της αυτονομία και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της. Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα υπήρξε από τις πρώτες χώρες που στήριξαν αυτή την κατεύθυνση μετά τη Διακήρυξη των Βερσαλλιών.
«Η Ευρώπη πρέπει να περάσει από την ισχύ των αξιών της στην αξία της ισχύος της», κατέληξε, σημειώνοντας ότι αυτή η μετάβαση αφορά τόσο την Ελλάδα όσο και το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
